Είμαστε δίπλα σας σε κάθε σημαντική και δύσκολη στιγμή της οικογενειακής ζωής, με διακριτικότητα και πλήρη νομική υποστήριξη.
Αναλαμβάνουμε:
Τι είναι το συναινετικό διαζύγιο και πότε εκδίδεται;
Συναινετικό διαζύγιο μπορεί να εκδοθεί όταν δύο σύζυγοι αποφασίζουν από κοινού τη λύση του γάμου τους με φιλικό τρόπο. Για να γίνει αυτό όμως θα πρέπει ο γάμος να έχει διαρκέσει τουλάχιστον 6 μήνες. Επίσης, εφόσον κατά τη διάρκεια του γάμου τους απέκτησαν ανήλικα παιδιά θα πρέπει να έχουν συμφωνήσει εκ των προτέρων για θέματα όπως το ύψος της διατροφής, την επιμέλεια και την επικοινωνία με αυτά.
Σήμερα με την απλούστευση της διαδικασίας έκδοσης των συναινετικών διαζυγίων που εισήγαγε ο νέος νόμος 4507/2017 η όλη διαδικασία διεκπεραιώνεται εξωδίκως και με μεγαλύτερη ταχύτητα. Σημαντική πτυχή ωστόσο συνεχίζει να αποτελεί η συμφωνία των διάδικων μερών σε σχέση με τις υποχρεώσεις και τα δικαιώματά τους έναντι των ανηλίκων τέκνων τους (διατροφή, επικοινωνία ανηλίκων).
Η επιμέλεια στην σύνταξη αυτής της συμφωνίας και η ορθή διατύπωση των όρων αυτής είναι ουσιώδης και απαραίτητη, ώστε να τύχουν εφαρμογής οι όροι, χωρίς τα μέρη να οδηγηθούν στα δικαστήρια, ακόμα και μετά από διάστημα πολλών ετών μετά την λύση του γάμου.
Διαζύγιο λόγω διετούς διάστασης:
Πρόκειται για διαζύγιο που εκδίδεται κατόπιν σχετικής αγωγής διαζυγίου με την διαδικασία του κατ’ αντιδικίαν διαζυγίου, με μόνη προϋπόθεση την απόδειξη της διετούς διάστασης, με μάρτυρες ή έγγραφα.
Για την κατάθεση της αγωγής αυτού του τύπου διαζυγίου, δεν αποτελεί καν προϋπόθεση η συμπλήρωση της διετούς διάστασης, αλλά πρέπει αυτή να έχει συμπληρωθεί μέχρι την συζήτηση της, επί του ακροατηρίου.
Σύμφωνα με την νομολογία, διάσταση ενός ζευγαριού υπάρχει όταν οι σύζυγοι έχουν χωρίσει «από τραπέζης και κλίνης» όπως λέγεται, δηλαδή έχουν απομακρυνθεί μεταξύ τους τόσο ψυχικά όσο και σωματικά, ακόμα κι αν συνεχίζουν να διαμένουν μέσα στο ίδιο τους το σπίτι. Το μόνο που χρειάζεται για την έκδοσή του, είναι η απόδειξη ότι πέρασαν δύο χρόνια από τότε που οι σύζυγοι βρίσκονται σε διάσταση, ακόμη και αν εξακολουθούν να διαμένουν στο ίδιο σπίτι.
Έχει κριθεί μάλιστα ότι η συμπλήρωση της διετίας δεν επηρεάζεται από τις ευκαιριακές προσπάθειες επαναπροσέγγισης του ζευγαριού. Τα γεγονότα αυτά βέβαια κρίνονται κατά περίπτωση.
Υποθέσεις διαζυγίων – Επιμέλεια ανηλίκων
Η επιμέλεια ανηλίκων ανατίθεται κατά κανόνα πλέον σε αμφότερους τους γονείς, βάσει του νομοθετημένου θεσμού της συνεπιμέλειας, ωστόσο ορισμένες φορές μπορεί να ανατεθεί σε έναν από τους δύο συζύγους μετά τη λύση του γάμου τους και περιλαμβάνει όλη τη φροντίδα για την καθημερινή διαβίωση του τέκνου. Σε περιορισμένες περιπτώσεις και με ειδικές συνθήκες τα δικαστήρια καθορίζουν από κοινού την επιμέλεια στους δύο γονείς.
Μοναδικό κριτήριο της απόφασης του δικαστηρίου είναι το συμφέρον του ανηλίκου τέκνου. Καθοριστικοί παράγοντες που επηρεάζουν την απόφαση του δικαστηρίου είναι ο δεσμός με λοιπά οικογενειακά πρόσωπα (αδέρφια, παππούδες ή γιαγιάδες και λοιποί συγγενείς). Σε περιπτώσεις που η λύση του γάμου επιφέρει μετοίκηση (μετακόμιση σε άλλο τόπο) ενός των συζύγων τότε κρίσιμος κρίνεται και ο δεσμός του ανηλίκου με τον τόπο εκάστου και τυχόν με το σχολείο που μέχρι τότε θήτευσε. Εφόσον η ηλικία και ωριμότητα των τέκνων το επιτρέπει, ο αποφασίζων δικαστής ζητά να ακούσει και την γνώμη τους, σε προκαθορισμένο ραντεβού.
Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η επιμέλεια ουδόλως κατ΄ αρχάς συνδέεται με το λόγο για τον οποίο ο γάμος οδηγήθηκε σε λύση. Ακόμα και στο σύζυγο ο οποίος προκάλεσε τη λύση του γάμου με τη συμπεριφορά του είναι δυνατό να επιδικαστεί η επιμέλεια.
Υπολογισμός διατροφής – Τι είναι αγωγή διατροφής και ποιος τη δικαιούται;
Μετά τη λύση του γάμου ο/η πρώην σύζυγος που δεν μπορεί να καλύψει τις διατροφικές της/του ανάγκες του από την περιουσία του ή τα εισοδήματά του εν όλω ή εν μέρει έχει δικαίωμα να ζητήσει την καταβολή ενός ποσού συνήθως μηνιαίου από τον άλλον πρώην σύζυγο. Για να γίνει αυτό, θα πρέπει ο δικαιούχος να μην είναι σε κατάσταση να εργαστεί και να μην έχει άλλα εισοδήματα (π.χ. από ενοίκια) ή άλλη περιουσία (π.χ. ακίνητα). Διατροφή δικαιούται επίσης όποιος έχει την επιμέλεια των ανήλικων παιδιών, καθώς και εκείνος που μετά το διαζύγιο δεν έχει σταθερή εργασία για 3 χρόνια ή χρειάζεται κάποια εκπαίδευση. Τέλος διατροφή μπορεί να επιδικαστεί και για άλλους λόγους επιείκειας.
Το ερώτημα «τι υποχρεούμαι να πληρώσω σε διατροφή» αποτελεί το βασικότερο ερώτημα στις περιπτώσεις ύπαρξης τέκνων. Καταρχάς, πρέπει να διευκρινιστεί ότι η υποχρέωση διατροφής βαρύνει την/τον σύζυγο στην/στον οποία/ο δεν έχει επιδικαστεί η επιμέλεια του ανηλίκου τέκνου και εξαρτάται από τις ανάγκες των ανήλικων παιδιών, από το βιοτικό επίπεδο που έχουν συνηθίσει και από τα πραγματικά εισοδήματα των δύο γονέων.
Η διατροφή αφορά κατ΄ αρχάς τα τέκνα μέχρι αυτά να συμπληρώσουν το 18ο έτος της ηλικίας τους, ωστόσο σε περιπτώσεις σπουδών δύναται το δικαστήριο να επιδικάσει διατροφή μέχρι την ολοκλήρωση των πανεπιστημιακών σπουδών, ακόμη και σε μεταπτυχιακό ή δικτατορικό επίπεδο.
Τι λαμβάνεται υπόψιν:
Η διατροφή για κάθε ανήλικο επιδικάζεται αφού αρχικά εκτιμηθεί το συνολικό ύψος των αναγκών (διατροφή, ένδυση, εκπαίδευση, εξωσχολικές δραστηριότητες, φροντιστήρια, διακοπές, κοινωνικές εκδηλώσεις κλπ) και εν συνεχεία υπολογιστεί η δυνατότητα εκάστου συζύγου να συνεισφέρει σε αυτές. Στην πράξη ο δικαστής καταλήγει σε μια εξίσωση, στην οποία από την μια πλευρά βρίσκεται το ύψος των αναγκαίων δαπανών του τέκνου σε μηνιαία βάση και από την άλλη η αναλογία της δυνατότητας (σε κλάσμα) εκάστου συζύγου να καλύψει αυτές.
Οι βασικές ανάγκες του τέκνου είναι γνωστές στο δικαστήριο και εύκολα αποτιμώνται από εκείνο. Οι εξαιρετικές ανάγκες του τέκνου (λχ. οικονομικές δαπάνες για θεραπεία ή νοσηλεία σε περιπτώσεις ασθενειών ή οι εξωσχολικές δραστηριότητες) αποτελούν αντικείμενο απόδειξης και σωστής παράθεσης από τον δικηγόρο που χειρίζεται την υπόθεση.
Επιπλέον ιδιαίτερα συχνό είναι το φαινόμενο τη απόκρυψης εισοδήματος από τον υπόχρεο προς διατροφή σύζυγο ειδικότερα όταν τα εισοδήματά του δεν προκύπτουν ευχερώς από την (κοινή) φορολογική δήλωση ή αυτή δεν είναι γνωστή στον σύζυγο που ζητά τη διατροφή για λογαριασμό του ανηλίκου (λ.χ. σε περιπτώσεις ελευθέρων επαγγελματιών ή εισοδημάτων στην αλλοδαπή). Η πρόσβαση στα φορολογικά στοιχεία του συζύγου είναι εφικτή μετά από εισαγγελική παραγγελία, καθότι έχει κριθεί ότι σε αυτές τις περιπτώσεις το έννομο συμφέρον του τέκνου να γνωρίζει τις οικονομικές δυνατότητες των υπόχρεων σε διατροφή-γονέων του αίρει το φορολογικό απόρρητο.
Επιπλέον, οποιοδήποτε στοιχείο αποδεικνύει ή ακόμα και πιθανολογεί βάσιμα ύπαρξη εισοδήματος την αλλοδαπή συνεκτιμάται και μπορεί να οδηγήσει σε πολύ μεγάλη αύξηση του ποσού της διατροφή του γονέα.
Στη σπάνια περίπτωση της ύπαρξης εισοδημάτων στο όνομα του ανηλίκου (λ.χ. ενοικίων) το ποσό της διατροφής δύναται να μειωθεί σημαντικά.
Πότε δικαιούμαι να ασκήσω μήνυση λόγω μη καταβολή διατροφής;
Δικαίωμα μήνυσης έχει το πρόσωπο που θα έπρεπε να λαμβάνει διατροφή βάσει δικαστικής απόφασης είτε για τον ίδιο/ίδια είτε για τα παιδιά του/της και ο υπόχρεος δεν την καταβάλλει εκ προθέσεως, λόγω εκδίκησης κ.ά. Ο δικαιούχος εξαιτίας της μη καταβολής της διατροφής θα πρέπει να έχει υποστεί στερήσεις ή να αναγκάστηκε να δεχτεί βοήθεια άλλων προσώπων
Δικαίωμα επικοινωνίας με τα τέκνα:
Τι είναι η αγωγή επικοινωνίας τέκνου;
Ο γονέας που δεν διαμένει με το παιδί μπορεί ζητήσει από το δικαστήριο να καθορίσει τις μέρες, τις ώρες και τις περιόδους του χρόνου (Χριστούγεννα, Πάσχα, καλοκαιρινές διακοπές, σε εβδομαδιαία βάση, κλπ) που θα μπορεί να το έχει μαζί του.
Για την ταχύτερη λύση του προβλήματος της επικοινωνίας ο ενδιαφερόμενος μπορεί να ζητήσει επίσης τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων. Ωστόσο στην περίπτωση αίτησης λήψης ασφαλιστικών μέτρων θα πρέπει υποχρεωτικά να ασκήσει κατόπιν και αγωγή.
Η επικοινωνία αναφέρεται στην δυνατότητα επικοινωνίας του γονέα, ο οποίος δεν έχει την επιμέλεια του τέκνου. Σε επικοινωνία δεν μπορεί να υποχρεωθεί ο γονέας καθότι αποτελεί δικαίωμα αυτού και όχι υποχρέωσή του.
Οι συνήθεις συμφωνίες (και πάντα εφόσον η ηλικία του ανηλίκου το επιτρέπει) περιέχουν τουλάχιστον μια εβδομαδιαία διανυκτέρευση με τον γονέα που δεν έχει την επιμέλεια, όπως και κάποια σαββατοκύριακα κάθε μήνα καθώς και εναλλάξ διαμονή μαζί του τις περιόδους των εορτών όταν και λαμβάνουν χώρα οι σχολικές διακοπές (Χριστούγεννα, Πάσχα).
Ομοίως συνήθως συμφωνείται (ή σε περίπτωση αντιδικίας καθορίζεται από το δικαστήριο) και η διανυκτέρευση με τον γονέα για κάποιες ημέρες στις θερινές διακοπές.
Πρέπει να τονιστεί ότι τα δικαστήρια έχουν την τάση να διευκολύνουν την επικοινωνία με τους γονείς, καθότι αυτό συμβάλλει στην ορθή ανάπτυξη του ανηλίκου. Για το λόγο αυτό δεν συνδέουν την αιτία ή τις συνθήκες του χωρισμού με το δικαίωμα αυτό.
Τι είναι τα ασφαλιστικά μέτρα για διατροφή, επιμέλεια, μετοίκηση;
Ο ενδιαφερόμενος σύζυγος/ γονέας για την ταχύτερη ικανοποίηση του αιτήματος του μπορεί να ζητήσει τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων που θα ρυθμίζουν το θέμα της διατροφής ή της επιμέλειας μέχρι την έκδοση της απόφασης του δικαστηρίου.
Μετοίκηση, απομάκρυνση δηλαδή από την οικογενειακή στέγη, μέσω ασφαλιστικών μέτρων μπορεί να ζητηθεί όταν ο σύζυγος που έχει την κυριότητα του σπιτιού απειλεί τον άλλον σύζυγο ή το τέκνο με άσκηση σωματικής ή ψυχολογικής βίας ή απειλεί την ζωή τους καθώς και όταν βιαιοπραγεί εις βάρος του.
